I

 

Niçin gitmez büyük uçaklar

çocuklarıyla gezmeye?

 

Yuvasını limonlarla dolduran

bu sarı kuş hangi tür kuştur?

 

Güneşin balını emmeyi

niçin öğretmeyiz helikopterlere?

 

Gecesel un çuvalını

nerede bıraktı acaba dolunay?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

II

 

Kime soracağım saatin kaç olduğunu

eğer ölürsem şimdi farkında olmadan?

 

Bütün bu yapraklarını

nereden almış Fransa’daki ilkbahar?

 

Nerede yaşayabilir ki acaba

arıların sürekli izlediği bir kör?

 

Bir gün eğer o sarı buğday tüketilirse

neyle yapacağız o zaman ekmeği?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

III

 

Söyle bana, çıplak mıdır gül,

yoksa başka giysisi mi yok?

 

Niçin saklar ağaçlar acaba

köklerinin görkemini?

 

İşiten var mıdır ki

suçlu bir arabanın vicdan azabını?

 

Yağmur altındaki bir trenden daha hüzünlü

başka bir şey bulunur mu ki dünyada?

 

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

IV

 

Kaç kilise vardır gökyüzünde?

 

Niçin saldırmaz köpekbalığı

o korkusuz deniz kızlarına?

 

Bulutlarla mı eğlenir duman?

 

Doğru mudur umudumuzun

çiyle sulanması gerektiği?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

V

 

Ne saklarsın kamburunun altında

dedi deve kaplumbağaya.

 

Ve sordu kaplumbağa:

neler söyleşirsin portakallarla?

 

“Yitik Zamanın Peşinde”den fazla mıdır

bir armut ağacının yaprakları acaba?

 

Sarardıklarını hissettikleri zaman

neden intihar eder yapraklar?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

 

VI

 

Niçin uçar gecenin şapkası

onca delikle?

 

Ateşle gezmeye giderken

ne der o eski kül?

 

Niçin ağlar bulutlar böyle

ve daha da sevinçli olurlar her gün?

 

Karanlıkların gölgesinde kimin için

alazlandırılır güneşin toz yolu?

 

Kaç tane arısı vardır acaba günün?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

VII

 

Güvercinin barışı mıdır barış?

Leopar mı sürdürür savaşı?

 

Niçin öğretir öğretmen

ölümün coğrafyasını?

 

Okula geç gelen kırlangıçlara

ne olur acaba?

 

Doğru mudur gökyüzü boyunca

berrak mektuplar taşıdıkları?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

 

VIII

 

Ateşi ve soğuğu ve öfkeyi tüküren

volkanları rahatsız eden nedir ki?

 

Niçin keşfedemedi İspanya’yı

Kristof Kolomb?

 

Kaç tane sorusu vardır bir kedinin?

 

Dökülmeyen gözyaşları

durup beklerler mi küçük göllerde?

 

Yoksa kedere doğru akıp giden

görünmeyen ırmaklar mı olurlar?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

IX

 

Bu güneş dünkü güneşin aynısı mıdır

yoksa bunun korlu ateşi başka mıdır?

 

Bu geçici bereket için

nasıl teşekkür etmeli bulutlara?

 

Gözyaşı dolu kara çuvalıyla

nereden gelir fırtınanın bulutu?

 

Geçen yılki tatlı pastalar

bütün bu adlar, neredeler onlar?

 

Donald, Clorinda, Eduvigis

bütün bu adlar nerede kaldılar?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

 

X

 

Şapkam hakkında ne düşünürler

Polonya’da bundan yüz yıl sonra?

 

Kanıma hiç dokunmamışlar

ne söylerler şiirim hakkında?

 

Nasıl ölçülür bira bardağından

aşağı doğru süzülen köpük?

 

Ne yapar bir sinek tutukluysa

Petrarca’nın bir sonesinde?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XI

 

Ne kadar konuşacak diğerleri

bizler çoktan konuşmuşsak eğer?

 

Pedagog Marinello hakkında

José Martí ne söylerdi acaba?

 

Kaç yaşındadır Kasım ayı?

 

Onca sarı parayla

neyin hesabını öder sonbahar?

 

Votka ve yıldırımın karıştırıldığı

kokteylin adı nedir?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XII

 

Tekmil beyaz dişleriyle

kime gülümser pirinç?

 

Niçin görünmez mürekkeple

yazılır karanlık zamanlarda?

 

Caracas’taki o güzel bilir mi

kaç tane eteği vardır gülün?

 

Niçin ısırır beni pireler

ve edebiyat çavuşları?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XIII

 

Şehvetli timsahların sadece

Avustralya’da bulunduğu doğru mudur?

 

Nasıl paylaşırlar acaba güneşi

portakal ağacındaki portakallar?

 

Yoksa acı bir ağızdan mı

doğmuştur tuzun dişleri?

 

Doğru mudur ülkemin üstünde

geceleri kara bir kondorun uçtuğu?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

 

XIV

 

Ve narların şerbeti önünde

ne dedi acaba yakut?

 

Fakat Cuma’dan sonra gelsin diye

neden ikna edilemez Perşembe?

 

Kimdi sevinçle bağıran,

doğduğunda mavi renk?

 

Niçin hüzünlenir toprak

çıktığında her sefer menekşeler?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XV

 

Ama yeleklerin isyanının

köşecikte beklediği doğru mudur?

 

Niçin sunar ilkbahar bize

o yeşil giysilerini yeniden?

 

Niçin güler ziraat

göğün solgun gözyaşlarıyla?

 

Nasıl oldu da terk edilmiş bisiklet

kazandı özgürlüğünü?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XVI

 

Beyaz bir kuleyi kurmak için

çabaladı mı tuz ve şeker?

 

Karınca yuvalarında düşlerin

zorunlu olduğu doğru mudur?

 

Bilir misin hangi düşüncelere

kapılır toprak sonbaharları?

 

(Niçin takmayalım ki ilk düşen

altınsı yaprağa bir madalyayı?)

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XVII

 

Fark ettin mi güzün

sarı bir ineğe benzediğini?

 

Ve sonra nasıl da benzer

güz hayvanı kara bir iskelete?

 

Ve nasıl toplar kış

onca kat maviyi?

 

Ve kim sordu ilkbahara

saydam krallığını?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XVIII

 

Nasıl tanıdı üzümler

salkımların birliğini?

 

Ve bilir misin hangisi daha zordur,

tohumu ekmek mi, hasadı toplamak mı?

 

Cehennemsiz yaşamak kötüdür:

yeniden oluşturabilir miyiz onu?

 

Ve zavallı Nixon’un poposunu

konumlanabilir miyiz mangalın üzerinde?

 

Kuzey Amerikan napalmlarıyla

kızartmaya ne dersin kısık ateşte?

 

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XIX

 

Mısırın mülkiyetindeki

altınları saydın mı hiç?

 

Patagonya’da öğle saatlerinde

sisin yeşil olduğunu  bilir misin?

 

Terk edilmiş o göletin derin

suyunda şakıyan kimdir?

 

Karpuzu öldürürlerken,

güldüren nedir karpuzu?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XX

 

Deniz kızlarının gözyaşlarını

kehribarın barındırdığı doğru mudur?

 

Kuştan kuşa uçan

bir çiçeğin adı ne olsa gerek?

 

Asla olmasın daha iyi değil midir geç olmasından?

 

Ve niçin karar verdi peynir

Fransa’da büyük işler yapmaya?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXI

 

Venezüella’da mı olmuştu

ışığın yaratılması?

 

Nerededir denizin merkezi?

Niçin koşuşturmaz dalgalar oraya?

 

Bu meteor taşının bir zamanlar

ametistten bir güvercin olduğu doğru mudur?

 

Sorabilir miyim kitabıma, bu kitabı

benim yazdığım doğru mudur?

 

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXII

 

Aşk, erkeğin ve kadının aşkı,

eğer gittilerse onlar, nereye gittiler?

 

Dün, dün sordum gözlerime:

ne zaman göreceğiz birbirimizi tekrar?

 

Ve değiştirirsen görüntüyü

çıplak mıdır ellerin yoksa eldivenli mi?

 

Nasıl kokar göğün söylentisi

şakırken suyun mavisi?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXIII

 

Yabancı bir ülkeye giderse

uçan balığa dönüşür mü kelebek?

 

Öyleyse doğru değil yani,

Tanrı’nın ayda yaşadığı?

 

Menekşelerin mavi gözyaşlarından

kokusunu hangi renk barındırır?

 

Bir günde kaç hafta vardır

ve bir ayda kaç sene?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXIV

 

Dört sayısı herkes için dört müdür?

Bütün yedi sayıları birbirinin aynısı mıdır?

 

Mahkûmun düşündüğü ışık,

senin için parıldayanın aynısı mıdır?

 

Düşündün mü hastaların

Nisan ayı hangi renktir?

 

Hangi Batı monarşisinde

gelincikler dalgalandırılır?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXV

 

Beklemek için karı,

niçin soyunmuş koru?

 

Nasıl bilebiliriz Tanrı’nın kim olduğunu

Kalküta’daki tanrılar arasında?

 

Niçin yaşar böyle paçavralarda,

bütün ipek böcekleri?

 

Niçin bu kadar serttir,

kiraz yüreğinin şirinliği?

 

Öleceği için mi

yoksa kalıcı olduğu için mi?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXVI

 

Bir şatom olduğunu söyleyen

o kutsal senatör

 

paylaşmış mıdır şimdiden

cinayet pastasını yeğeniyle?

 

Limonların güzelim kokusuyla

kimi aldatır manolya?

 

Bir bulutta dururken

nereye koyar kartal hançerini?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXVII

 

Yolunu yitirmiş bu trenler,

utançtan mı öldüler yoksa?

 

Sarısabır ağacını hiç görmemiş olan kim?

 

Nereye dikildi

yoldaş Paul Eluard’ın gözleri?

 

Yer var mı bazı dikenlere?

Soruldu mu gül çalısına?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXVIII

 

Niçin hatırlamaz yaşlılar

borçlarıyla yangın yaralarını?

 

O genç şaşırmış kadının

böyle koktuğu doğru mu?

 

Niçin yoksullar neredeyse hiç anlamaz

yoksulluktan kurtulmayı?

 

Nerede bulunur

düşlerde çalan o çan?

 

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXIX

 

Güneşle portakallar arası

ne kadardır metre hesabı?

 

Alazlı yatağında uyurken

kim uyandırır güneşi?

 

Göksel müzikteki cırcırböceği gibi

şarkı söyler mi toprak?

 

Kederin geniş, melankolinin

ince olduğu doğru mudur?

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

XXX

 

Mavi kitabını yazarken

yeşil değil miydi Rubén Darío?

 

Kızıl değil miydi Rimbaud,

Góngora koyu menekşe?

 

Ve Victor Hugo üç renkli?

Ve ben sarı çizgili?

 

Köylerde mi toplanır tıkış tıkış

bütün anıları yoksulluğun?

 

Ve minerallerden oyulmuş kutularda mı

saklar zenginler düşlerini?

 

 

[“Sorular Kitabı”ndan]

 

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy