Elizabeth Bishop


Harita

Suyun içinde yatar kara; gölgeli yeşillidir.
Gölgeler, ya da sığlıklar mıdır, ki mavi ve yeşil
yosunların sarktığı kenarlarında
gösterir uzun yosunlu çıkıntıların çizgisini.
Ya da çekerken perişan etmemek için belini,
aşağıya mı yaslanır kara alttan kaldırmak için denizi?
İnce esmer kumlu sergeni boyunca
kuvvetle çeker mi kara denizi alttan?

Newfoundland’in gölgesi yamyassı ve sakin uzanır.
Labrador sarısıdır, hülyalı Eskimo’nun
yağladığı yer. Bu sevilesi koyları okşayabiliriz,
çiçek açmaları beklenir sanki bir camın altında,
ya da sanki görünmez balıklara temiz bir kafes olurlar.
Sahil kasabalarının adları dökülür denize,
komşu dağları kesen kentlerin adları
– hani nedenini kat be kat aşar ya coşku
işte böylesi bir heyecanı duymuştur burada matbaacı.
Bu yarımadalar iki parmak arasında alırlar suyu
depo kumaşlarının düzlüğünü hisseden kadınlar misali.

Haritadaki sular karadan daha dingindir,
ödünç verir karaya dalgalarının kendi biçimini:
ve telaşla koşar Norveç tavşanı güneye doğru,
belgileri araştırır karanın olduğu yerdeki denizi.
Tayin mi edilmiştir, yoksa ülkeler kendi renklerini kendileri mi seçer?
– Vasfına ya da yerli sulara en çok yakışanı nedir?
Göstermez gözdelerini topografya; Kuzey de Batı gibi yakındır.
Haritacıların renkleri daha latiftir tarihçilerinkinden.

Elizabeth Bishop (1911 – 1979, ABD)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

Reklamlar

Cirque d’Hiver

Yüzyıllar önceki bir krala yakışırdı
o mekanik oyuncak. Bir uçtan bir uca uçardı.
Sahici beyaz saçıyla küçük bir sirk atıydı.
Siyah gözleri parlaktı.
Sırtında bir dansözü taşırdı.

Dansöz ayak uçlarında dururdu ve dönerdi ve dönerdi.
Yapay güllerden eğimli bir serpinti
eteğine ve gümüş şeritten korsasına dikilmişti.
Başının üstüne yerleştirirdi
yapay güllerden başka bir serpintiyi.

Yelesi ve kuyruğu saf Chirico’ydu.
Biçimsel ve melankolikti ruhu.
Dansözün bedenini ve ruhunu delen
küçük direğin yanı başında hissederdi
dansözün pembecik ayak parmaklarını sırtında.

Ve delerdi direk onu da, yeniden görünürdü
büyük bir kalay anahtar olarak, karnının altında.
Üç adım eşkin gider, sonra eğilip selâmlardı,
tekrar eşkin gider, bir dizi üstünde eğilip selâmlardı,
eşkin gider, sonra çıtırdar ve dururdu, ve bana bakardı.

Bu zamana değin sırtı dönüktü dansözün.
Dansözden kat kat akıllıydı.
Yüz yüze bakmak umutsuzca-
gözü bir yıldız gibiydi-
dikerdik gözümüzü ve “pekiyi, onca yol aldık” derdik.

Elizabeth Bishop (1911-1979, ABD)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy

Çeviri notları:

“Cirque d’Hiver”: İngilizce yazılmış şiirin özgün başlığı Fransızca olduğu için, çeviride de başlığı Fransızca olarak bırakmayı yeğledim. “Cirque d’Hiver”, kış sirki anlamına gelmektedir.

Chirico: 1888-1978 arasında yaşamış İtalyan fütürist ressam.