Yayılmış Savaş

Topraktan ve okyanuslardan, kentlerden,
gemilerden ve kitaplardan tanıyorsunuz öyküyü
orada geri çeviren ülkeden
evini arayan bir taş gibi
doldurdu zamanın derinliği
mavi bir taçyaprağıyla.
Üç yüz yıl boyunca savaştı
kendi savaşçı soyu,
üç yüz yıldır doldurdu Araukanya’nın
kıvılcımı kralsı boşlukları
külle.

Kumandanın yaralanmış gömlekleri
toprağa çakıldı üç yüz yıldır,
üç yüz yıldır ıssızlaştı
sabanlar ve bal petekleri,
üç yüz yıldır gözden düştü
her bir kâşifin adı,
derisini yırttılar üç yüz yıldır
saldırmak isteyen kartalların,
üç yüz yıl gömdü toprağa
okyanusun ağzı gibi
damları ve kemikleri, zırhları,
kuleleri ve altın unvanları.
Süslenmiş gitarların
kızgın izlerine
geldi atların bir dörtnalı
ve küllerden bir fırtına.
Katı toprağa geri döndü
gemiler, doğurdu buğdayı.
İspanyol gözler büyüdü
yağmurun ülkesinde,
ne ki Arauco çökertti kiremit çatıları,
ezdi taşları, yıktı duvarları
ve asmaları,
arzuları ve giysileri.
Bak, nasıl da çakılıyor toprağa,
nefretin hırçın oğulları,
Villagras, Mendozas, Reinosos,
Reyes, Morales, Alderetes
toplaştılar buz soğuğu Amerika’nın
beyaz tabanına.
Ve kralsı zamanın gecesinde
düştü İmperial, düştü Santiago,
düştü Villarica karda,
katlandı Valdivia ırmağı,
ta Bío Bío’ya kadar,
durakladı ırmak ülke
kanın yüzyılı karşısında
ve kurdu özgürlüğü
kanayan toprakta.

[“Evrensel Şarkı”nın dördüncü bölümü “Kurtarıcılar”dan]

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy