Oligarşiler

Hayır, daha kurumamıştı bayraklar,
uyumamıştı askerler henüz,
özgürlük giysilerini değiştirdiğinde
ve dönüştürdüğünde kendini mülke:
Yeni ekilmiş topraklardan yükseldi,
yeni bir kast doğdu,
kalkanlı, polisli ve hapisli
yeni zengin bir güruh doğdu.

Çektiler kara bir çizgiyi:
”Biz burada, Meksika’nın
porfiristleri, Şili’nin
‘şövalyeleri’, işsiz güçsüzleri
Buenos Aires Jokey Kulübü’nün,
süslü püslü ‘özgürlük savaşçıları’ Uruguay’ın,
Ekvator’un uyuşukları,
kiliseye ait yamalar her taraftan”.

”Şeytan canımızı alsın, proleterler, kansız yerliler,
Meksikalı yoksul canlar, melezler,
domuz ağıllarında üst üste yığılmışlar,
acizler, yamalılar,
bitliler, domuzlar, ayaktakımı,
iradesizler, sefiller,
kirliler, tembeller; yani halk”.

Her şey bu kara çizgiye göre kuruldu.

Başpiskopos vaftiz etti bu duvarı
ve aforoz etti
bu kast duvarını tanımayan isyancıyı.
Cellat elleriyle yaktı Bilbao kitaplarını.
Polis gözetime aldı duvarı, ve o kutsal mermere
yaklaşan aç adamın
başında paraladı sopayı
ya da hapse koydu
ya da askere aldı tekme tokat.

Dinginlikte ve güvenlikte hissettiler kendilerini.
Kayboldu caddelerde ve tarlalarda halk
yaşamak için tıkış tıkış, penceresiz
tabansız, gömleksiz,
okulsuz, ekmeksiz.

Amerika kıtamız boyunca bir hayalet geziyor
çöple beslenen, cahil,
gezgin, her bir enlem ve boylamda aynı,
bataklığın mahpuslarından yeni salıverilmiş,
ayyaş ve serseri biri; giysiler, düzenler ve kravatlar
arasında boğulan o korkunç hemşerisinin işaretlediği.

Meksika’da pulque yapıyorlar
O’nun için, Şili’de
mor renkli litre şarabıyla
zehirlediler O’nu, kemirdiler ruhunu
bedeninden parça parça,
kitabı ve ışığı yasakladılar O’na,
toz toprağa düşene kadar,
iki büklüm eğildi veremin tavan arasında,
ve dinsel törenle gömülmedi:
O’nun için yapılan tören, çıplak cesedini
adsız diğer cesetlerin arasına atmaktı.

[“Evrensel Şarkı”nın beşinci bölümü “Aldatılmış Kum”dan]

Pablo Neruda (1904-1973)

Çeviren: İsmail Haydar Aksoy